روایت قلم از حفظ محیط زیست البرز
روایت قلم از حفظ محیط زیست البرز
هفته گذشته مدیرکل حفاظت محیط زیست استان البرز در نشستی با خبرنگاران به تشریح مشکلات محیط زیست استان پرداخته و به پیشینه ای که باعث شده وضعیت محیط زیست استان این گونه تغییر کند، اشاره کرد. خبرنگارانی که از طبقه همین جامعه هستند و طی سال ها تلاش جز انعکاس خبر و دغدغه مشکلات محیط زیست استان به راه حل مناسبی از سوی مسئولان نرسیده اند.
محمدپور به کمبود جدی منابع آبی اشاره کرد که باید از پساب و فاضلابها برای تأمین آب استفاده کرد و پروژههای صنعتی آببر نباید در این استان مستقر شوند. این چالش به دلیل همسایگی با پایتخت و فشارهای ناشی از توسعه صنعتی تشدید شده است.
تغییرات اقلیمی و خشکسالی از دیگر مشکلات عمده استان البرز هستند. این تغییرات باعث کاهش بارندگی و افزایش گرد و غبار شدهاند که بر کیفیت زندگی و کشاورزی تأثیر منفی گذاشته اند. به همین دلیل، توسعه گردشگری پایدار و بهبود مدیریت منابع آب به عنوان راهکارهای کلیدی مطرح شده اند.
او می گوید: دولت در تلاش است تا با توسعه انرژیهای تجدیدپذیر، مانند انرژی خورشیدی، به مقابله با بحرانهای زیستمحیطی بپردازد. همچنین، برنامههایی برای حفظ “ریههای تهران” که شامل ۶۵ هزار هکتار از اراضی البرز میشود، در دستور کار قرار دارد.
تالاب صالحیه یکی از معضلات زیست محیطی
بغل گوش استان البرز تالابی در روستای صالحیه با مساحت 10 هزار هکتار که نامش صالیحه یا نظرآباد است زمانی محل تجمع پرندگان بود و حیاب گیاهان را با حیات خود گره زده بود.
حدود یک ساعت و نیم تا دو ساعت که از تهران دور و به استان البزر نزدیک شوید، به یک تالاب با مساحت ۱۰ هزار هکتاری میرسید که نامش تالاب صالحیه یا تالاب نظرآباد است. این تالاب از نقاط دیدنی کرج و استان البرز و جایی است که جان خیلی از پرندگان، گیاهان و جانوران به جان آن گرده خورده است.
تالاب صالحیه، یک تالاب فصلی و طبیعی که یک چهارم آن در البرز واقع شده است رئیس محیط زیست می گوید که مطالعات علمی پشت آن نبوده است و با زهکشی باعث خشک شدن تالاب شدند.
منابع آبی تالاب عمدتاً از رودخانه کردان تأمین می شد که سالانه 220 میلی متر بود زیستگاه بیش از 200 گونه پرنده از جمله پرندگان مهاجر و بومی شامل درنای خاکستری، فلامینگو و محل زندگی جانورانی مانند خرگوش، گرگ و شغال بود و حال خاستگاه شترانی است که تالاب را به کویری تبدیل کرده اند.
تالاب صالحیه با چالشهای جدی مانند کمبود آب و خشکی مواجه است. برداشت بیرویه آب توسط کشاورزان و چرای دام از دلایل اصلی این مشکلات محسوب میشود. در سالهای اخیر، اقداماتی برای احیای تالاب انجام شده است که شامل کاهش برداشت از منابع آب زیرزمینی و احیای پوشش گیاهی می باشد.
فصلهای بهار و پاییز بهترین زمان برای بازدید از تالاب صالحیه بود چرا که در این زمانها هوای معتدل و پرندگان مهاجر در آن حضور دارند.
محمدپور که به تازگی اداره کل حفظ محیط زیست استان البرز را برعهده گرفته است بر این اعتقاد است که با کمک 23 دستگاه مرتبط از جمله آب منطقه ای، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و نهادهای مرتبط دیگر، می توان مشکلات زیست محیطی این استان را حل کرد.
شناسایی 228 حکم مرتبط با چالش های محیط زیستی که محمدپور از آنها نام برد که تنها 137 حکم اجرایی و 62 حکم انجام نشده است.
هوای آلوده نگین شوم البرز
آلودگی هوا در استان البرز، به ویژه در کلانشهر کرج، با وجود داشتن شهرک صنعتی اشتهارد به یکی از چالشهای جدی زیستمحیطی تبدیل شده است. طبق گزارشهای ارائه شده از سوی محیط زیست البرز،
یکی از مشکلات وجود خودروهایی است که عامل ۸۰ درصد آلودگی هوای این استان هستند. با وجود افزایش تعداد خودروها، تغییرات مؤثری در وسایل نقلیه عمومی ایجاد نشده و سوخت مصرفی نیز نیاز به اصلاح دارد. همچنین، ممنوعیت مصرف سوخت مازوت در نیروگاهها به عنوان یک اقدام مثبت برای کاهش آلودگی هوا تلقی می شود.
در کرج حدود ۴۹ هزار دستگاه خودروی فرسوده وجود دارد که معادل ۱۲ درصد از کل خودروهای این شهر را تشکیل میدهد. همچنین، تعداد ۱۹۵۰ دستگاه موتورسیکلت فرسوده نیز در حال تردد هستند.
خودروهای تولید داخلی به طور متوسط در سال اول مصرف حدود ۱۰ لیتر سوخت و در سال دوم بین ۱۲ تا ۱۳ لیتر مصرف میکنند، که این مسئله به تشدید آلودگی کمک میکند
افزایش جمعیت و ترافیک سنگین در استان البرز، به ویژه در فصلهای کمبارش، موجب تشدید آلودگی هوا شده است. این استان به عنوان یک گذرگاه برای مسافران ۱۴ استان دیگر نیز شناخته می شود.
علاوه بر وسایل نقلیه، فعالیتهای صنعتی نیز سهم قابل توجهی در آلودگی دارند. حدود ۳۵۰۰ واحد صنعتی فعال در استان وجود دارد که برخی از آنها به دلیل کمبود گاز، به سوختهای آلاینده مانند مازوت روی می آورند.
سرپرست محیط زیست استان البرز هشدار می دهد که برای کاهش آلودگی هوا و بهبود کیفیت خودروها و سوخت مورد استفاده ضروری است. بهبود زیرساختها و افزایش نظارت بر وسایل نقلیه و صنایع آلاینده میتواند به کاهش این بحران کمک کند.
او می گوید که “ما دولتی ها نتوانستیم مسیر را هموار کنیم. ما نتوانستیم تکنولوژی را در حوزه صنعت و اجتماع به کار ببریم”.
وقتی قرار بود 17 جلسه کارگروه اضطرار در استان داشتیم که 15 روز را تعطیل اعلام کردیم.
بحث هایی که در جلسه هفته گذشته مطرح شد و ماحصل آن این چنین است؛ محیط زیست استان البرز تقریبا از تکنولوژی روز محروم است که نابودی این استان نیز به فقر تکنولوژی، سیاست گذاری های نادرست و نبود آگاهی و آموزش و نبود بودجه مناسب با مشکلات ومعضلات پیش روی محیط زیست برمی گردد.
یکی از بزرگترین دلایل عدم استفاده از تکنولوژیهای نوین در مدیریت محیط زیست، فقر تکنولوژیک است. بسیاری از کشورها به ویژه در مناطق در حال توسعه، از دسترسی به فناوریهای پیشرفته و نوآورانه محروم هستند. این محرومیت باعث میشود که روشهای قدیمی و ناکارآمد در مدیریت منابع طبیعی و کنترل آلودگی ادامه یابد.
سیاستهای نادرست در زمینه توسعه و مدیریت منابع طبیعی نیز یکی دیگر از عوامل کلیدی است. بسیاری از تصمیمات اقتصادی و سیاسی منجر به تخریب محیط زیست و عدم توجه به فناوریهای سبز میشود. به عنوان مثال، در حوزه کشاورزی، روشهای آبیاری سنتی که منجر به هدررفت آب میشوند، هنوز مورد استفاده قرار می گیرند.
کمبود آگاهی عمومی و آموزش در زمینه اهمیت فناوریهای سبز و نوین نیز مانع بزرگی است. بسیاری از افراد و کسبوکارها از مزایای استفاده از تکنولوژیهای پاک و پایدار بیخبرند، که این امر میتواند به کاهش تمایل برای سرمایهگذاری در این حوزهها منجر شود.
از طرفی هزینههای بالای راهاندازی و نگهداری فناوریهای جدید نیز یکی دیگر از موانع است. به عنوان مثال استفاده از پنل های خورشیدی که در بسیاری از موارد برای شرکت های صنعتی با هزینه های بالایی خریداری می شود و درواقع، سرمایهگذاری اولیه برای خرید یا توسعه فناوریهای سبز بالاست و بسیاری از دولتها یا شرکتها قادر به تأمین این هزینه ها نیستند.
از نگاهی دیگر بخش حملونقل و صنایع مختلف هنوز به شدت وابسته به سوختهای فسیلی هستند. این وابستگی نه تنها باعث ادامه آلودگی میشود بلکه مانع از پذیرش سریعتر فناوریهای پاک مانند خودروهای الکتریکی یا سیستمهای انرژی تجدیدپذیر می شود..
در مجموع، برای حل مشکلات محیط زیست نیازمند تغییرات اساسی در سیاستگذاری، افزایش آگاهی عمومی، و سرمایهگذاری در فناوریهای پایدار هستیم تا بتوانیم به نحو مؤثرتری با چالشهای زیستمحیطی مقابله کنیم و تنها با شعار و برگزاری جلسات متعدد و ادبیات دستوری نه محیط زیست البرز احیا می شود و نه دردی از درد این مردم درمان می شود.
خانی نژاد
