جنگ ۱۲ روزه، زنگ بیدارباش مدیریت شهری کرج برای مواجهه با بحران‌های آینده

فعالیت مدیریت شهری کرج در جریان جنگ 12 روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی رکود داشته یا اینکه همچنان به کار خود ادامه داد؟

مسعود محمدی، رئیس شورای اسلامی شهر کرج، در سخنان خود درباره جنگ 12 روزه که کرج را به‌طور مستقیم متاثر کرد، این حادثه را به عنوان یک «زنگ بیدارباش برای مدیریت شهری» ارزیابی کرد. این مسئول تاکید نمود که این تجربه جدید باید موجب ارتقای آمادگی مدیریت شهری در برابر بحران‌های احتمالی شود. محمدی افزود که بحران‌ها محدود به جنگ نیستند و ممکن است شامل بلایای طبیعی مانند زلزله، سیل و فروپاشی‌های زیست‌محیطی یا حتی بی‌نظمی‌های اجتماعی باشد که تهدیدی برای کلانشهرها به حساب می‌آید. بنابراین، ضرورت دارد مدیریت شهری با آموزش‌های مردمی، تجهیزات به‌روز و نگاهی فراتر از روزمرگی برای مقابله با این تهدیدات آماده باشد.

او با اشاره به این مطلب که نه فقط کلانشهر کرج بلکه شهرهای اطراف نیز در مواجهه با بحران‌ها نیازمند حمایت و پشتیبانی مرکز استان هستند. محمدی از عملکرد سریع و فداکارانه نیروهای شهرداری، به ویژه واحدهای آتش‌نشانی، در مناطق آسیب‌دیده قدردانی و آن را شایسته ستایش توصیف کرد.

همچنین در فضای شورای شهر کرج، مسعود محمدی در واکنش به تنش‌های داخلی شورا بر جنبه قانونی همکاری با مشاوران شهرداری تأکید کرد و گفت اعضای شورا تنها مجوز به کارگیری یک مشاور را به شهردار داده‌اند و همکاری مشاوران غیرقانونی است. این نکته بیشتر در زمینه مسائل مرتبط با پس‌لرزه‌های اجتماعی و مدیریتی جنگ ۱۲ روزه بیان شد.

بنا بر اظهارات برخی از مدیران شهری کاهش فعالیت مدیریت شهری کرج در جنگ ۱۲ روزه تأثیرگذار نبوده بلکه مدیریت شهری کرج در این بحران با بسیج کامل امکانات و نیروی انسانی، خدمات شهری و امدادی را به طور مستمر و بدون وقفه ادامه داد و حتی برخی خدمات مانند حمل‌ونقل عمومی رایگان برای تسهیل رفت‌وآمد شهروندان ارائه شد. این اقدامات شامل تشکیل ستاد بحران، هماهنگی بخش‌های مختلف اجرایی، افزایش آمادگی ایستگاه‌های آتش‌نشانی، پشتیبانی از خانواده‌های شهدا، و حفظ آرامش روانی و انسجام اجتماعی بود.

به طور کلی تجربه این جنگ ۱۲ روزه زنگ بیدارباشی برای مدیریت شهری کرج بود که بر لزوم تقویت آمادگی در برابر بحران‌های آتی، از جمله بلایای طبیعی، اختلالات اجتماعی و زیست‌محیطی، تأکید داشت. رئیس شورای شهر کرج هشدار داد که کاهش فعالیت یا غفلت در چنین شرایطی می‌تواند به آسیب‌پذیری بیشتر و اختلال در نظم و ثبات شهری منجر شود و خواستار بازنگری در سیاست‌ها، آموزش تخصصی، به‌روزرسانی تجهیزات و نگاهی فرابخشی در مدیریت بحران است. همچنین تاکید شده که اتکا صرف به ایثار نیروها بدون زیرساخت‌های قوی و برنامه‌ریزی دقیق نمی‌تواند پاسخگوی بحران‌های پیچیده آینده باشد.

بنابراین، کاهش فعالیت مدیریت شهری در جنگ ۱۲ روزه به عنوان عاملی تأثیرگذار گزارش نشده بلکه بالعکس عملکرد فعال و هوشمندانه مدیریت شهری کرج در مقابله با بحران، نقطه قوت و درس آموز این دوره محسوب می‌شود. الزامات توسعه و مقاوم‌سازی زیرساخت‌ها و تقویت ساختارهای آمادگی اکنون بیشتر از هر زمان دیگری مورد توجه است

همزمان با شروع جنگ و از 23 خرداد ماه شهرداری کرج خدماتی مانند حمل‌ونقل عمومی رایگان برای تسهیل رفت و آمد شهروندان ارائه کرد و حقوق کارکنان را به موقع پرداخت نمود که این اقدام‌ها موجب دلگرمی و افزایش انسجام داخلی مدیریت شهری شد. هر چند از تلاش شجاعانه نیروهای آتش‌نشانی در حفظ امنیت شهر طی حملات اهمیت زیادی داشته و در کنار آن تیم پاکبانان شهر کرج که باید مورد تقدیر قرار گرفت.

بنابراین، برخلاف کاهش فعالیت ها در حوزه اداری و در مناطق 10 گانه شهرداری کرج در کل مدیریت شهری توانسته است با استفاده از تلاش چند حوزه خدماتی عملکرد خوبی را در شرایط بحران جنگ 12 روزه از خود نشان دهد.

اما نباید فراموش کنیم اقدامات حمایتی و پیشگیرانه مدیریت شهری کرج اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا این اقدامات برای ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، افزایش تاب‌آوری شهری در برابر چالش‌ها و بحران‌ها، و رفع مشکلات اساسی شهر ضروری هستند.

رشد سریع جمعیت و گسترش شهر کرج که نیاز به توسعه زیرساخت‌ها، بهبود حمل‌ونقل و کاهش مشکلات ترافیکی را افزایش داده است. پروژه‌هایی مانند ساخت کنارگذرها و پارکینگ‌های طبقاتی با هدف رفع گره‌های ترافیکی و تسهیل رفت و آمد شهروندان اجرا شده‌اند.

با رفع معضلات محیط زیستی، به ویژه مدیریت پسماند و افزایش فضای سبز که بهداشت و سلامت محیطی شهر را ارتقا داده و موجب ارتقای کیفیت زندگی شهروندان می شود که می توان این اقدامات را با آموزش فرهنگ شهروندی در حوزه مدیریت پسماند به کاهش آلودگی و بهبود محیط زیست کمک کرد.

این جنگ نشان داد که همچنان باید بر تمرکز و افزایش سرانه خدمات در محلات محروم و کم‌برخوردار به منظور کاهش نابرابری‌های شهری و فراهم آوردن امکانات رفاهی کافی برای همه شهروندان این موضوع به تقویت عدالت اجتماعی و پایداری شهری کمک کرد.

بخشی از این تجربیات در ضرورت آمادگی در مقابله با بحران‌ها و حفظ پایداری شهر که با تغییرات اقلیمی، شرایط اضطراری و بحران‌های اجتماعی، نیازمند برنامه‌ریزی و اقدامات پیشگیرانه مستمر است. این موضوع به همراه ارتقای آموزش و زیرساخت‌ها، نقش کلیدی در کاهش آسیب‌پذیری شهری دارد.

بنابراین، توجه ویژه به اقدامات حمایتی و پیشگیرانه موجب می‌شود که شهر کرج همگام با توسعه و افزایش جمعیت، بتواند خدمات مناسب ارائه کرده، مشکلات ترافیکی و زیست‌محیطی را مدیریت کند و با تاب‌آوری بالا در مقابل بحران‌ها پاسخگو و پایدار باشد.

در ابتدای شروع به جنگ ارتباط بیشتر خبرنگاران با مدیران شهری قطع شد اما از گوشه و کنار شنیده شود که با تشکیل ستاد بحران و افزایش هماهنگی‌ها مدیریت شهری کرج بلافاصله با آغاز جنگ 12 روزه ستاد بحران تشکیل داد و هماهنگی لازم میان بخش‌های مختلف اجرایی و خدماتی را به سرعت برقرار کرده است.

همچنین با ارائه حمل‌ونقل عمومی رایگان به منظور تسهیل رفت و آمد و کاهش مشکلات مردم، حمل‌ونقل عمومی در شهر به مدت یک هفته رایگان شد که جلوه‌ای از حمایت اجتماعی مدیریت شهری بود.

سازمان خدمات شهری با حفظ روند پاکسازی معابر، جمع‌آوری زباله، نگهداشت شهری و زیباسازی محیط فعالیت خود را بدون وقفه ادامه داد تا آرامش روانی و نظم در شهر حفظ شود.

آمادگی و فداکاری سازمان آتش‌نشانی که با افزایش تعداد ایستگاه‌های آماده‌باش، تجهیز خودروهای امدادی و آموزش پرسنل به همراه حضور سریع و شجاعانه آتش‌نشانان در حوادث از دیگر اقدامات مهم بود. آنان نقش مهمی در حفظ امنیت شهر و مهار آسیب‌ها داشتند و با فداکاری موجب جلوگیری از فجایع گسترده شدند.

پس از جنگ، مدیریت شهری کرج بر افزایش آمادگی در برابر بحران‌های احتمالی از جمله بلایای طبیعی و ناامنی‌های اجتماعی تأکید کرد و خواستار بازنگری و تقویت ساختار مدیریت بحران شد.

ارزیابی و پیگیری خسارت‌ها به واحدهای مسکونی و تجاری آسیب دیده در حملات نیز در دستور کار قرار گرفت تا روند بازسازی و احیای آنها تسریع شود.

این اقدامات دست جمعی و هماهنگ مدیریت شهری کرج در دوران جنگ 12 روزه موجب شد کلانشهر کرج بتواند با حفظ نظم، تداوم خدمات و پایداری اجتماعی، به عنوان نمادی از تاب‌آوری شهری در بحران‌های امنیتی و غیرامنیتی عمل کند.

جنگ ۱۲ روزه برای مدیریت شهری کرج پیام مهمی از تاب‌آوری و ضرورت آمادگی بیشتر در برابر بحران‌ها داشت. این جنگ کوتاه اما شدید، آزمونی واقعی برای ظرفیت‌ها و توانمندی‌های خدمات شهری کرج بود که نشان داد شهر می‌تواند در شرایط بحران با حفظ نظم، تداوم خدمات عمومی و همبستگی اجتماعی، به پایداری برسد.

آمادگی و واکنش سریع، حمل ونقل رایگان، لزوم بازنگری در ساختار مدیریت بحران، حفظ انسجام و امید،  سخت ترین تجربه برای این دوران بود.

پیام هایی که در این شرایط سخت برای تیم مدیریت شهری می توان گفت ایجاد زیرساخت‌های مقاوم و ایمن، مد نظر داشتن آموزش مستمر شهروندان و نیروهای خدماتی، حفظ و استمرار خدمات حیاتی و رفاهی، پشتیبانی فنی و مهندسی برای بهبود تاب‌آوری شهری بود که همه این موارد به هم‌افزایی و نگاه پیشگیرانه نیاز دارد تا شهر در برابر انواع بحران‌ها با کمترین خسارت و اختلال مواجه شود.

آموزش شهروندی به افراد می‌آموزد چگونه در مواجهه با شرایط مختلف شهری و بحران‌ها تصمیم‌گیری کنند، مسئولیت‌های خود را بشناسند و در حفظ ایمنی و منابع شهری مشارکت فعال داشته باشند.

خانی نژاد